ข้ามไปเนื้อหาหลัก

วิธีดูทองแท้ และเอกสารที่ควรได้เมื่อซื้อทอง

โดย กองบรรณาธิการ GoldPriceThailand · อัปเดต

ภาพแหวนทองกับการ์ดรับประกันเปล่าและตราประทับวางบนพื้นผิวผ้า
สารบัญ
  1. ป้องกันตั้งแต่ต้นทาง: เลือกแหล่งที่ซื้อ
  2. ตราประทับบนทองบอกอะไร
  3. น้ำหนักและสิ่งที่ตรวจได้ด้วยตัวเอง
  4. ใบรับประกันควรมีอะไรบ้าง
  5. ทำไมการทดสอบเองที่บ้านเชื่อถือไม่ได้
  6. วิธีที่เชื่อถือได้: ให้ผู้มีเครื่องมือเป็นผู้ตรวจ

ไม่มีวิธีดูด้วยตาหรือทดสอบเองที่บ้านแบบใดที่ยืนยันได้ว่าทองแท้ วิธีที่ได้ผลจริงคือป้องกันตั้งแต่ต้นทาง ซื้อจากร้านทองที่มีหน้าร้านชัดเจน ตรวจตราประทับและให้ร้านชั่งน้ำหนักต่อหน้า และเก็บใบรับประกันที่มีรายละเอียดครบ ถ้าสงสัยทองชิ้นไหน ให้ร้านทองหรือผู้ให้บริการตรวจสอบที่มีเครื่องมือวิเคราะห์โลหะเป็นผู้ตรวจ ซึ่งเป็นวิธีเดียวที่เชื่อถือได้

ป้องกันตั้งแต่ต้นทาง: เลือกแหล่งที่ซื้อ

ร้านทองที่มีหน้าร้านถาวร เปิดกิจการมานาน ติดป้ายราคาประจำวัน ชั่งน้ำหนักให้ดู และออกใบรับประกันทุกครั้ง มีเหตุผลน้อยมากที่จะขายทองปลอม เพราะชื่อเสียงและการรับซื้อคืนคือธุรกิจหลักของร้าน

สถานการณ์ที่ควรระวังเป็นพิเศษ

  • ราคาต่ำกว่าราคาประกาศอย่างชัดเจน ทองมีราคาอ้างอิงที่เปิดเผยทุกวัน ผู้ขายที่มีทองแท้ไม่จำเป็นต้องขายถูกกว่าราคาที่ร้านทองรับซื้อ ข้อเสนอแบบนี้จึงเป็นสัญญาณเตือนที่ชัดที่สุด
  • ซื้อจากบุคคลหรือร้านออนไลน์ที่ไม่มีหน้าร้าน ตรวจสอบไม่ได้ว่าใครเป็นผู้ขาย และมักไม่มีใบรับประกันหรือการรับซื้อคืน
  • ผู้ขายเร่งให้ตัดสินใจหรือโอนเงินก่อนเห็นของ ไม่ว่าจะอ้างเหตุผลอะไร

ก่อนซื้อ ลองเปิดดู ราคาทองวันนี้ เพื่อเทียบว่าราคาที่ได้รับข้อเสนอสมเหตุสมผลหรือไม่

ตราประทับบนทองบอกอะไร

ทองคำแท่งและทองรูปพรรณ 96.5% ที่ขายในร้านทองไทยมักมีตราประทับบนชิ้นงาน

  • ทองรูปพรรณ มักมีตัวเลขความบริสุทธิ์ เช่น 96.5% และตราหรือสัญลักษณ์ของร้านที่ผลิตหรือจำหน่าย มักอยู่ใกล้ตะขอ ป้ายห้อย หรือด้านในของแหวน
  • ทองคำแท่ง มักมีตราผู้ผลิต ความบริสุทธิ์ และน้ำหนักประทับบนแท่ง บางรุ่นมีหมายเลขประจำแท่ง

ตราประทับช่วยให้ร้านตรวจย้อนได้ว่าทองมาจากไหน แต่ ไม่ใช่หลักฐานว่าทองแท้ เพราะตราปลอมทำได้ ในทางกลับกัน ตราบางแบบเป็นสัญญาณชัดว่าไม่ใช่ทอง 96.5%

ตราที่พบ ความหมาย
GP, GF, HGE, RGP ชุบหรือหุ้มทองบนโลหะอื่น ไม่ใช่ทองคำทั้งชิ้น
18K หรือ 750 ทองคำ 75% ราคาและการรับซื้อคืนต่างจากทอง 96.5%
ไม่มีตราใด ๆ เลย ไม่ได้แปลว่าปลอมเสมอไป แต่ควรให้ร้านตรวจก่อนซื้อขาย

เครื่องประดับเลียนแบบลายทองไทยที่ขายในชื่อทองไมครอนหรือทองโคลนนิ่งเป็นโลหะชุบทองหรือชุบสีทอง ไม่ใช่ทองคำ 96.5% และไม่ได้มีมูลค่าตามราคาทอง เรื่องความต่างของความบริสุทธิ์แต่ละระดับอ่านต่อได้ที่ ทอง 96.5% กับ 99.99% ต่างกันอย่างไร

น้ำหนักและสิ่งที่ตรวจได้ด้วยตัวเอง

  • น้ำหนักต้องตรงมาตรฐาน ทองคำแท่ง 1 บาทหนัก 15.244 กรัม ทองรูปพรรณ 1 บาทหนักไม่น้อยกว่า 15.16 กรัม (ตารางแปลงหน่วยทอง) ทองใหม่ที่เบากว่ามาตรฐานถือว่าผิดปกติ แต่น้ำหนักที่ตรงก็ยังไม่ได้ยืนยันว่าแท้
  • สีและผิวต้องสม่ำเสมอ รอยถลอกที่เห็นสีโลหะอื่นด้านใน โดยเฉพาะตามขอบหรือข้อต่อ อาจเป็นสัญญาณของทองชุบ
  • งานต้องเรียบร้อย ทองรูปพรรณจากร้านที่ได้มาตรฐานมีรอยต่อและตะขอที่เรียบร้อย ตราประทับคมชัด

สิ่งเหล่านี้ช่วยคัดของที่ผิดปกติชัดเจนออกไปได้ แต่ใช้ยืนยันความแท้ไม่ได้

ใบรับประกันควรมีอะไรบ้าง

ใบรับประกันหรือใบเสร็จจากร้านเป็นหลักฐานว่าทองชิ้นนี้ซื้อจากที่ไหน เมื่อไร และมีรายละเอียดอย่างไร ใบที่ดีควรมีข้อมูลต่อไปนี้

  • ชื่อร้าน ที่อยู่ และเบอร์โทรศัพท์
  • วันที่ซื้อ
  • ประเภทและลักษณะสินค้า เช่น สร้อยคอ ลายอะไร
  • ความบริสุทธิ์ เช่น 96.5%
  • น้ำหนักเป็นบาทหรือกรัม หรือทั้งสองหน่วย
  • ราคาทองต่อบาท ค่ากำเหน็จ และราคารวม
  • ลายมือชื่อหรือตราของร้าน

บางร้านพิมพ์รูปสินค้าลงในใบรับประกันด้วย ซึ่งช่วยยืนยันได้ว่าใบนี้เป็นของทองชิ้นไหน เอกสารเหล่านี้มีประโยชน์มากเวลาขายคืน ดูเหตุผลได้ใน ขายทองคืนร้าน ได้เงินเท่าไหร่

ทำไมการทดสอบเองที่บ้านเชื่อถือไม่ได้

วิธีทดสอบที่แชร์กันทั่วไปส่วนใหญ่ตรวจได้แค่ผิวนอก หรือตรวจคุณสมบัติที่โลหะอื่นก็มีเหมือนกัน

วิธี ความเชื่อ ข้อจำกัด
กัดดูรอย ทองนิ่ม กัดแล้วเป็นรอย โลหะนิ่มอย่างตะกั่วก็เป็นรอยได้ และทำให้ทองเสียหาย
ใช้แม่เหล็ก ทองแท้ไม่ติดแม่เหล็ก ทองแดง ทองเหลือง และทังสเตนก็ไม่ติดแม่เหล็กเช่นกัน
หย่อนลงน้ำ ทองแท้หนัก ต้องจม โลหะเกือบทุกชนิดจมน้ำ
ขีดบนกระเบื้อง รอยขีดต้องเป็นสีทอง ทองชุบหนาก็ให้รอยสีทองได้ และทำให้ผิวทองหลุดออกไป
เผาไฟหรือแช่น้ำส้มสายชู ทองแท้ไม่เปลี่ยนสี ผิวที่ชุบทองก็ทนได้ระยะหนึ่ง และเสี่ยงอันตรายหรือทำให้ชิ้นงานเสียหาย
วัดความหนาแน่น ทองหนาแน่นสูงมาก ต้องใช้เครื่องชั่งละเอียด และทังสเตนมีความหนาแน่นใกล้เคียงทองคำมาก

นอกจากไม่แม่นยำแล้ว การทดสอบที่ทำให้ชิ้นงานเป็นรอยหรือเสียรูปยังอาจทำให้ได้เงินน้อยลงเมื่อขายคืน เพราะร้านพิจารณาสภาพทองด้วย

วิธีที่เชื่อถือได้: ให้ผู้มีเครื่องมือเป็นผู้ตรวจ

ร้านทองตรวจเนื้อทองเป็นงานประจำเมื่อรับซื้อ วิธีที่ใช้กันมี เช่น การลองหินร่วมกับน้ำยาทดสอบ และเครื่องวิเคราะห์ธาตุแบบเอกซเรย์ (XRF) ที่อ่านส่วนผสมโลหะได้โดยไม่ทำลายชิ้นงาน อย่างไรก็ดี เครื่องลักษณะนี้อ่านได้เฉพาะบริเวณใกล้ผิว ทองที่ชุบหรือหุ้มหนา ๆ อาจต้องตรวจเชิงลึก เช่น ตัดหรือหลอมเพื่อวิเคราะห์เนื้อใน ซึ่งห้องปฏิบัติการตรวจสอบโลหะมีค่าให้บริการได้ โดยมีค่าใช้จ่ายและเงื่อนไขต่างกันไป

ถ้ามีทองที่ไม่แน่ใจที่มา เช่น ได้รับเป็นมรดกหรือซื้อมือสองโดยไม่มีเอกสาร การนำไปให้ร้านทองที่มีหน้าร้านชัดเจนตรวจและประเมินราคา เป็นทางที่ง่ายและน่าเชื่อถือกว่าการลองทดสอบเอง ส่วนคนที่กำลังจะซื้อทองชิ้นแรก ขั้นตอนทั้งหมดก่อนจ่ายเงินสรุปไว้ใน ซื้อทองครั้งแรก ต้องรู้อะไรบ้าง