ซื้อทองครั้งแรก ต้องรู้อะไรบ้าง พร้อมเช็คลิสต์ก่อนจ่ายเงิน
โดย กองบรรณาธิการ GoldPriceThailand · อัปเดต

สารบัญ
ซื้อทองครั้งแรกให้ไม่พลาด เริ่มจากตอบให้ได้ว่าซื้อไป ออม หรือ สวมใส่ เพราะคำตอบนี้บอกว่าทองคำแท่งหรือทองรูปพรรณตอบโจทย์กว่า จากนั้นดูราคาให้ถูกฝั่ง (ฝั่ง “ขายออก” คือราคาที่เราจ่าย) ถามค่ากำเหน็จให้ชัด ให้ร้านชั่งน้ำหนักต่อหน้า และเก็บใบรับประกันไว้ให้ดี ด้านล่างคือรายละเอียดแต่ละขั้น พร้อมเช็คลิสต์สั้น ๆ สำหรับใช้ที่หน้าร้าน
เริ่มจากเป้าหมาย: ซื้อเพื่อออมหรือเพื่อสวมใส่
ทองที่ขายในร้านทองไทยส่วนใหญ่เป็นทองความบริสุทธิ์ 96.5% ทั้งทองคำแท่งและทองรูปพรรณ เนื้อทองเหมือนกัน แต่ต้นทุนตอนซื้อและเงินที่ได้ตอนขายคืนต่างกันมาก
| เป้าหมาย | แบบที่มักตอบโจทย์ | สิ่งที่ต้องยอมรับ |
|---|---|---|
| เก็บมูลค่า ออมระยะยาว | ทองคำแท่ง | ส่วนต่างซื้อ-ขายต่ำ แต่ใช้สวมใส่ไม่ได้ |
| สวมใส่ หรือให้เป็นของขวัญ | ทองรูปพรรณ | มีค่ากำเหน็จที่ไม่ได้คืนเมื่อขาย |
| อยากใส่และเก็บมูลค่าไปพร้อมกัน | ทองรูปพรรณลายเรียบ น้ำหนักมาก | ค่ากำเหน็จต่อบาทต่ำกว่าชิ้นเล็กหรือลายละเอียด |
อีกเรื่องที่ควรคิดก่อนซื้อคือระยะเวลาที่จะถือ ทองมีส่วนต่างระหว่างราคาซื้อกับราคาขายคืนเป็นต้นทุนตั้งแต่วันแรก และราคาขึ้นลงได้ทุกวัน หากเป็นเงินที่อาจต้องใช้ในเร็ว ๆ นี้ มีโอกาสที่ขายคืนแล้วได้เงินน้อยกว่าที่จ่ายไป ดูข้อดีข้อเสียของทั้งสองแบบโดยละเอียดได้ที่ ทองคำแท่ง vs ทองรูปพรรณ
อ่านป้ายราคาให้ถูกฝั่ง
ป้ายราคาหน้าร้านมักมี 4 ตัวเลข คือ ราคารับซื้อและขายออกของทองคำแท่ง กับราคารับซื้อและขายออกของทองรูปพรรณ ทุกตัวเป็นราคาต่อน้ำหนัก 1 บาท และเขียนจากมุมมองของร้าน
- ขายออก = ร้านขายให้เรา → ราคาที่เราจ่ายเมื่อซื้อ
- รับซื้อ = ร้านซื้อคืนจากเรา → ราคาที่เราได้เมื่อขาย
ราคาอาจเปลี่ยนหลายครั้งในวันเดียว ราคาที่ใช้จริงคือราคา ณ เวลาที่ตกลงซื้อขายกับร้าน ก่อนออกจากบ้านจึงเปิดดูราคาทองวันนี้ไว้คร่าว ๆ จะได้รู้ว่าตัวเลขที่ร้านแจ้งสอดคล้องกับราคาประกาศล่าสุดหรือไม่ ส่วนเรื่องที่ว่าสองราคานี้ห่างกันเท่าไรและมีผลต่อกำไรขาดทุนอย่างไร อ่านต่อได้ที่ ราคารับซื้อ ขายออก และส่วนต่างราคาทอง
คำนวณราคาที่ต้องจ่ายจริง
- ทองคำแท่ง: ราคาทองคำแท่งขายออก × น้ำหนัก (บาท) สำหรับแท่งขนาดเล็กอย่างครึ่งสลึงหรือ 1 สลึง บางร้านอาจบวกค่าผลิตหรือค่าบรรจุภัณฑ์เพิ่มเล็กน้อย
- ทองรูปพรรณ: (ราคาทองรูปพรรณขายออก + ค่ากำเหน็จต่อบาท) × น้ำหนัก บางร้านคิดค่ากำเหน็จเหมาเป็นรายชิ้นแทน
ตัวอย่างสมมติ ราคาทองคำแท่งขายออก 60,200 บาท และราคาทองรูปพรรณขายออก 61,000 บาท
- ทองคำแท่ง 1 สลึง (0.25 บาท): 60,200 × 0.25 = 15,050 บาท
- แหวน 1 สลึง ค่ากำเหน็จเหมา 700 บาท: (61,000 × 0.25) + 700 = 15,250 + 700 = 15,950 บาท
ค่ากำเหน็จ 700 บาทของแหวน 1 สลึง เมื่อเทียบเป็นต่อน้ำหนัก 1 บาทจะเท่ากับ 2,800 บาท นี่คือเหตุผลที่ทองชิ้นเล็กมีต้นทุนต่อน้ำหนักสูงกว่า อ่านเพิ่มเติมเรื่อง ค่ากำเหน็จทอง หรือใส่ราคาจริงและค่ากำเหน็จที่ร้านแจ้งใน เครื่องคำนวณราคาทอง
คำถามที่ควรถามร้านก่อนตัดสินใจ
- ราคาที่แจ้งรวมค่ากำเหน็จแล้วหรือยัง ค่ากำเหน็จคิดต่อบาทหรือต่อชิ้น
- ถ้านำมาขายคืนหรือเปลี่ยนลายที่ร้านนี้ ร้านคิดราคาและหักอย่างไร
- ชำระเงินช่องทางใดได้บ้าง และมีค่าธรรมเนียมเพิ่มหรือไม่
ตรวจน้ำหนักและตัวสินค้าต่อหน้า
ร้านทองทั่วไปมีตาชั่งดิจิทัลที่ลูกค้ามองเห็นได้ ขอให้ร้านชั่งทองชิ้นที่จะซื้อต่อหน้า แล้วเทียบกับน้ำหนักที่ระบุในใบรับประกัน น้ำหนักมาตรฐานที่ใช้บ่อยมีดังนี้
| น้ำหนัก | ทองคำแท่ง | ทองรูปพรรณ |
|---|---|---|
| 1 สลึง | 3.811 กรัม | ไม่น้อยกว่า 3.79 กรัม |
| 2 สลึง | 7.622 กรัม | ไม่น้อยกว่า 7.58 กรัม |
| 1 บาท | 15.244 กรัม | ไม่น้อยกว่า 15.16 กรัม |
นอกจากน้ำหนัก ให้ดูตราประทับความบริสุทธิ์และตราร้านบนชิ้นทอง ตรวจตะขอ ข้อต่อ และรอยต่อว่าแข็งแรง ไม่มีรอยแตกหรือบุบ แหวนและกำไลควรลองขนาดให้พอดีก่อนจ่ายเงิน เพราะการแก้ขนาดภายหลังอาจมีค่าใช้จ่าย และแต่ละร้านมีเงื่อนไขต่างกัน รายละเอียดเรื่องตราประทับและสัญญาณของทองปลอมอยู่ใน วิธีดูทองแท้และเอกสารที่ควรได้
ใบรับประกันและการเก็บรักษา
ใบรับประกันหรือใบเสร็จจากร้านทองเป็นหลักฐานสำคัญเวลาขายคืนหรือเปลี่ยนสินค้า ก่อนออกจากร้านให้ตรวจว่ามีข้อมูลเหล่านี้ครบและตรงกับของจริง
- ชื่อร้าน ที่อยู่ และช่องทางติดต่อ
- วันที่ซื้อ
- ประเภทสินค้า ลาย และความบริสุทธิ์
- น้ำหนักเป็นบาทหรือกรัม
- ราคาทองต่อบาท ค่ากำเหน็จ และราคารวม
เก็บใบรับประกันไว้ในที่ปลอดภัย และถ่ายรูปทั้งใบรับประกันและตัวทองเก็บไว้อีกชุด หากใบรับประกันหายยังขายทองคืนได้ แต่ร้านอาจต้องตรวจสอบเนื้อทองมากขึ้น และเงื่อนไขอาจไม่ดีเท่ากรณีที่มีเอกสารครบ
เช็คลิสต์ก่อนจ่ายเงิน
- รู้แล้วว่าซื้อเพื่อออมหรือสวมใส่ และเลือกแบบทองให้ตรงเป้าหมาย
- ดูราคาประกาศล่าสุด และใช้ราคาฝั่ง “ขายออก” ของประเภททองที่จะซื้อ
- ถามค่ากำเหน็จให้ชัดว่าคิดต่อบาทหรือต่อชิ้น และเทียบกับร้านอื่นอย่างน้อยหนึ่งร้าน
- ถามเงื่อนไขรับซื้อคืนและเปลี่ยนลายของร้านไว้ตั้งแต่วันซื้อ
- ให้ร้านชั่งน้ำหนักต่อหน้า และตรวจตราประทับบนชิ้นทอง
- ตรวจตะขอ ข้อต่อ และขนาดของแหวนหรือกำไล
- ตรวจข้อมูลในใบรับประกันให้ตรงกับสินค้าก่อนออกจากร้าน
- เก็บใบรับประกันไว้ในที่ปลอดภัย และถ่ายรูปสำรองไว้