ช่องทางลงทุนทองคำมีอะไรบ้าง เปรียบเทียบแต่ละแบบ
โดย กองบรรณาธิการ GoldPriceThailand · อัปเดต

สารบัญ
ช่องทางลงทุนทองคำของคนไทยแบ่งได้สองกลุ่ม คือ การถือทองจริง ได้แก่ ทองคำแท่ง ทองรูปพรรณ และออมทองกับร้านทอง กับ การถือสินทรัพย์ทางการเงินที่อ้างอิงราคาทอง ได้แก่ กองทุนรวมทองคำ ETF ทองคำ และสัญญาซื้อขายล่วงหน้าบน TFEX ไม่มีช่องทางใดดีที่สุดสำหรับทุกคน แต่ละแบบต่างกันที่เงินเริ่มต้น ต้นทุน สภาพคล่อง ภาระการเก็บรักษา และระดับความเสี่ยง
ตารางเปรียบเทียบโดยสรุป
| ช่องทาง | ถือทองจริงหรือไม่ | ต้นทุนหลัก | ความเสี่ยงเฉพาะ | เหมาะกับคนที่ |
|---|---|---|---|---|
| ทองคำแท่ง | ใช่ | ส่วนต่างราคาซื้อ-ขาย | การเก็บรักษา สูญหาย ทองปลอม | ต้องการถือทองจริงไว้ระยะยาว |
| ทองรูปพรรณ | ใช่ | ค่ากำเหน็จ และส่วนต่างที่กว้างกว่าทองแท่ง | ราคารับซื้อถูกหักตามสภาพ | ต้องการสวมใส่และเก็บมูลค่าไปด้วย |
| ออมทองกับร้านทอง | ใช่ เมื่อถอนตามเงื่อนไข | ส่วนต่างราคา และค่าธรรมเนียมตามเงื่อนไขร้าน | ความน่าเชื่อถือของผู้ให้บริการ | ต้องการทยอยสะสมทีละน้อย |
| กองทุนรวมทองคำ | ไม่ | ค่าธรรมเนียมจัดการ และค่าธรรมเนียมซื้อขาย (ถ้ามี) | ค่าเงิน ขึ้นกับนโยบายป้องกันความเสี่ยง | ลงทุนผ่านบัญชีกองทุนโดยไม่ต้องเก็บทองเอง |
| ETF ทองคำ | ไม่ | ค่านายหน้า ค่าใช้จ่ายกองทุน ค่าแลกเงิน (ถ้าเป็นตลาดต่างประเทศ) | ค่าเงิน ราคาตลาดระหว่างวัน | มีบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์และต้องการซื้อขายระหว่างวัน |
| Gold Futures บน TFEX | ไม่ (เป็นสัญญา) | ค่าคอมมิชชัน ต้นทุนการต่ออายุสัญญา | เลเวอเรจ ขาดทุนได้เกินเงินที่วางไว้ | เข้าใจอนุพันธ์และติดตามตลาดได้ใกล้ชิด |
อัตราค่าธรรมเนียม ส่วนต่างราคา และเงื่อนไขของแต่ละช่องทางต่างกันไปตามผู้ให้บริการ ตัวเลขจริงต้องดูจากเอกสารของผู้ให้บริการแต่ละราย
ทองจริง: ทองคำแท่งและทองรูปพรรณ
ทองคำแท่งและทองรูปพรรณ 96.5% ซื้อขายที่ร้านทองโดยอิงราคากลางที่ประกาศในประเทศ ผู้ซื้อจ่ายที่ราคาขายออกและขายคืนได้ที่ราคารับซื้อ จุดเด่นคือขายคืนได้ที่ร้านทองทั่วประเทศ และมูลค่าไม่ขึ้นกับฐานะการเงินของผู้ให้บริการรายใด
- ส่วนต่างราคา ซื้อแล้วขายคืนทันทีจะได้เงินน้อยกว่าที่จ่าย ราคาต้องขึ้นเกินส่วนต่างก่อนจึงจะมีกำไร (ดู ราคารับซื้อ ขายออก และส่วนต่างราคาทอง)
- ทองรูปพรรณ มีค่ากำเหน็จที่ไม่ได้คืนเมื่อขาย และราคารับซื้อต่ำกว่าทองแท่ง จึงเหมาะกับการใช้งานมากกว่าการหวังส่วนต่างราคา (ดู ทองคำแท่ง vs ทองรูปพรรณ)
- การเก็บรักษา ผู้ถือรับความเสี่ยงสูญหายเอง หากเช่าตู้นิรภัยก็มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม และควรเก็บใบรับประกันไว้ใช้ตอนขาย
- ความบริสุทธิ์ นอกจาก 96.5% ยังมีทองแท่ง 99.99% ซึ่งคิดราคาต่างกัน (ดู ทอง 96.5% กับ 99.99% ต่างกันอย่างไร)
ออมทองกับร้านทอง
ออมทองคือการทยอยซื้อทองทีละน้อยผ่านร้านทองหรือแอปของร้าน ตามจำนวนเงินหรือน้ำหนักในราคาขณะนั้น ร้านบันทึกน้ำหนักสะสมไว้ในบัญชี เมื่อครบตามเงื่อนไขก็ถอนเป็นทองจริงหรือขายคืนเป็นเงินได้ ข้อดีคือเริ่มด้วยเงินไม่มาก การซื้อสม่ำเสมอช่วยเฉลี่ยต้นทุนตามเวลา และไม่ต้องเก็บทองเองระหว่างสะสม
ต้นทุนยังมีส่วนต่างราคา และบางร้านมีค่าธรรมเนียมเมื่อถอนเป็นทองจริง ส่วนความเสี่ยงหลักคือ ระหว่างสะสม ทองอยู่ในความดูแลของผู้ให้บริการ การออมทองกับร้านทองไม่ใช่หลักทรัพย์ จึงไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลแบบเดียวกับกองทุนรวม ความน่าเชื่อถือของร้านและเงื่อนไขว่าทองที่สะสมมีทองจริงรองรับหรือไม่จึงสำคัญมาก รายละเอียดอยู่ใน ออมทองคืออะไร ทำงานอย่างไร
กองทุนรวมทองคำและ ETF ทองคำ
กองทุนรวมทองคำ
ซื้อขายผ่านบริษัทจัดการกองทุนหรือตัวแทนขาย เช่น ธนาคารและแอปลงทุน ราคาซื้อขายอิง มูลค่าหน่วยลงทุน (NAV) ที่คำนวณวันละครั้ง ผู้ซื้อจึงไม่รู้ราคาแน่นอน ณ เวลาที่ส่งคำสั่ง และเมื่อขายคืนจะได้เงินภายในไม่กี่วันทำการตามที่กองทุนกำหนด
กองทุนรวมทองคำในไทยส่วนใหญ่ลงทุนต่อในกองทุนหรือ ETF ทองคำต่างประเทศที่ซื้อขายเป็นดอลลาร์ จึงต้องดู นโยบายป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน ควบคู่ไปด้วย
- ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน (hedged) ผลตอบแทนเคลื่อนไหวใกล้ราคาทองโลกในรูปดอลลาร์ ได้รับผลจากเงินบาทน้อย แต่มีต้นทุนการป้องกัน
- ไม่ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน (unhedged) ผลตอบแทนสะท้อนทั้งราคาทองโลกและค่าเงินบาท จึงเคลื่อนไหวใกล้เคียงราคาทองไทยมากกว่า (ดูเหตุผลใน ค่าเงินดอลลาร์และเงินบาทกับราคาทองไทย)
- บางกองป้องกันเพียงบางส่วน หรือปรับสัดส่วนตามดุลยพินิจของผู้จัดการกองทุน
ค่าธรรมเนียมจัดการถูกหักจากทรัพย์สินของกองทุนอยู่แล้ว บางกองมีค่าธรรมเนียมขายหรือรับซื้อคืนเพิ่ม รายละเอียดอยู่ในหนังสือชี้ชวนส่วนสรุปข้อมูลสำคัญ (Fund Fact Sheet) ของแต่ละกอง กองทุนรวมอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงาน ก.ล.ต.
ETF ทองคำ
ETF (Exchange Traded Fund) คือกองทุนที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ซื้อขายผ่านบัญชีหลักทรัพย์ได้ตลอดเวลาทำการด้วยราคาตลาด ณ ขณะนั้น ต่างจากกองทุนรวมที่รอราคา NAV ท้ายวัน ETF ทองคำหลายกองถือทองคำจริงเก็บในห้องนิรภัยเพื่อให้มูลค่าเคลื่อนไหวตามราคาทอง ต้นทุนหลักคือค่านายหน้า ส่วนต่างราคาเสนอซื้อเสนอขาย และค่าใช้จ่ายของกองทุน หากเป็น ETF ในตลาดต่างประเทศ ต้องใช้บัญชีที่ซื้อขายหลักทรัพย์ต่างประเทศได้ และมีทั้งต้นทุนการแลกเงินและความเสี่ยงค่าเงิน
สัญญาซื้อขายล่วงหน้าทองคำบน TFEX
Gold Futures เป็นสัญญาที่ตกลงซื้อหรือขายทองคำในราคาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า ซื้อขายในตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) ผ่านบัญชีซื้อขายอนุพันธ์กับบริษัทนายหน้าที่ได้รับอนุญาต
- เลเวอเรจ วางเงินประกัน (margin) เพียงส่วนหนึ่งของมูลค่าสัญญา กำไรและขาดทุนจึงถูกขยาย
- คิดกำไรขาดทุนทุกวัน หากเงินในบัญชีต่ำกว่าระดับที่กำหนด ต้องเติมเงินประกัน มิฉะนั้นอาจถูกปิดสถานะ
- ทำกำไรได้ทั้งขาขึ้นและขาลง เพราะเปิดสถานะขาย (short) ได้ จึงใช้ป้องกันความเสี่ยงได้ด้วย เช่น ธุรกิจที่ถือสต็อกทอง
- สัญญามีวันหมดอายุ ผู้ที่ต้องการถือยาวต้องปิดสัญญาเดิมแล้วเปิดสัญญาใหม่ (rollover) ซึ่งมีต้นทุนทุกครั้ง สัญญาทองคำแต่ละแบบยังต่างกันทั้งขนาด ความบริสุทธิ์ และสกุลเงินที่ใช้คิดราคา
ตัวอย่างสมมติ (ไม่ใช่ข้อกำหนดของสัญญาจริง): สัญญามูลค่า 500,000 บาท วางเงินประกัน 50,000 บาท หากราคาทองขยับสวนทางกับสถานะที่ถือ 5% จะขาดทุน 25,000 บาท หรือครึ่งหนึ่งของเงินประกัน ซึ่งการเคลื่อนไหวระดับ 5% เกิดขึ้นกับราคาทองได้ในเวลาไม่นาน
ข้อควรระวัง: การ “เทรดทอง” ผ่านแพลตฟอร์มต่างประเทศที่ไม่ได้รับอนุญาตให้บริการในไทยมีความเสี่ยงสูง หากเกิดข้อพิพาทหรือถอนเงินไม่ได้ จะขอความช่วยเหลือได้ยาก รายชื่อผู้ได้รับอนุญาตตรวจสอบได้จากสำนักงาน ก.ล.ต.
ปัจจัยที่ควรพิจารณาก่อนเลือกช่องทาง
- เป้าหมายและระยะเวลาถือ สวมใส่ เก็บมูลค่าระยะยาว ทยอยออม หรือเก็งกำไรระยะสั้น ยิ่งถือสั้น ส่วนต่างราคาและค่าธรรมเนียมยิ่งมีผลต่อผลตอบแทน
- การเก็บรักษา พร้อมดูแลทองจริงเองหรือไม่
- จำนวนเงินและความสม่ำเสมอ เงินก้อนครั้งเดียวกับการทยอยรายเดือนเหมาะกับช่องทางต่างกัน
- ความเสี่ยงที่รับได้ ช่องทางที่มีเลเวอเรจอาจขาดทุนเร็วและมากกว่าเงินที่วางไว้
- ความเสี่ยงค่าเงิน ทองไทยและกองทุนที่ไม่ป้องกันค่าเงินได้รับผลจากเงินบาท ส่วนกองทุนที่ป้องกันค่าเงินได้รับผลนี้น้อยกว่า
- ภาษีและค่าธรรมเนียม แต่ละช่องทางมีเงื่อนไขไม่เหมือนกัน ข้อมูลที่ถูกต้องอยู่ในเอกสารของผู้ให้บริการหรือแหล่งข้อมูลทางการ
บางคนใช้มากกว่าหนึ่งช่องทางร่วมกัน เช่น ถือทองจริงส่วนหนึ่งและลงทุนผ่านกองทุนอีกส่วนหนึ่ง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเป้าหมายและสถานการณ์ทางการเงินของแต่ละคน