ข้ามไปเนื้อหาหลัก

ช่องทางลงทุนทองคำมีอะไรบ้าง เปรียบเทียบแต่ละแบบ

โดย กองบรรณาธิการ GoldPriceThailand · อัปเดต

ภาพไดโอรามาเส้นทางลงทุนทองคำหลายแบบ มีแท่นทองตรงกลางและจุดเปรียบเทียบหลายทาง
สารบัญ
  1. ตารางเปรียบเทียบโดยสรุป
  2. ทองจริง: ทองคำแท่งและทองรูปพรรณ
  3. ออมทองกับร้านทอง
  4. กองทุนรวมทองคำและ ETF ทองคำ
  5. สัญญาซื้อขายล่วงหน้าทองคำบน TFEX
  6. ปัจจัยที่ควรพิจารณาก่อนเลือกช่องทาง

ช่องทางลงทุนทองคำของคนไทยแบ่งได้สองกลุ่ม คือ การถือทองจริง ได้แก่ ทองคำแท่ง ทองรูปพรรณ และออมทองกับร้านทอง กับ การถือสินทรัพย์ทางการเงินที่อ้างอิงราคาทอง ได้แก่ กองทุนรวมทองคำ ETF ทองคำ และสัญญาซื้อขายล่วงหน้าบน TFEX ไม่มีช่องทางใดดีที่สุดสำหรับทุกคน แต่ละแบบต่างกันที่เงินเริ่มต้น ต้นทุน สภาพคล่อง ภาระการเก็บรักษา และระดับความเสี่ยง

ตารางเปรียบเทียบโดยสรุป

ช่องทาง ถือทองจริงหรือไม่ ต้นทุนหลัก ความเสี่ยงเฉพาะ เหมาะกับคนที่
ทองคำแท่ง ใช่ ส่วนต่างราคาซื้อ-ขาย การเก็บรักษา สูญหาย ทองปลอม ต้องการถือทองจริงไว้ระยะยาว
ทองรูปพรรณ ใช่ ค่ากำเหน็จ และส่วนต่างที่กว้างกว่าทองแท่ง ราคารับซื้อถูกหักตามสภาพ ต้องการสวมใส่และเก็บมูลค่าไปด้วย
ออมทองกับร้านทอง ใช่ เมื่อถอนตามเงื่อนไข ส่วนต่างราคา และค่าธรรมเนียมตามเงื่อนไขร้าน ความน่าเชื่อถือของผู้ให้บริการ ต้องการทยอยสะสมทีละน้อย
กองทุนรวมทองคำ ไม่ ค่าธรรมเนียมจัดการ และค่าธรรมเนียมซื้อขาย (ถ้ามี) ค่าเงิน ขึ้นกับนโยบายป้องกันความเสี่ยง ลงทุนผ่านบัญชีกองทุนโดยไม่ต้องเก็บทองเอง
ETF ทองคำ ไม่ ค่านายหน้า ค่าใช้จ่ายกองทุน ค่าแลกเงิน (ถ้าเป็นตลาดต่างประเทศ) ค่าเงิน ราคาตลาดระหว่างวัน มีบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์และต้องการซื้อขายระหว่างวัน
Gold Futures บน TFEX ไม่ (เป็นสัญญา) ค่าคอมมิชชัน ต้นทุนการต่ออายุสัญญา เลเวอเรจ ขาดทุนได้เกินเงินที่วางไว้ เข้าใจอนุพันธ์และติดตามตลาดได้ใกล้ชิด

อัตราค่าธรรมเนียม ส่วนต่างราคา และเงื่อนไขของแต่ละช่องทางต่างกันไปตามผู้ให้บริการ ตัวเลขจริงต้องดูจากเอกสารของผู้ให้บริการแต่ละราย

ทองจริง: ทองคำแท่งและทองรูปพรรณ

ทองคำแท่งและทองรูปพรรณ 96.5% ซื้อขายที่ร้านทองโดยอิงราคากลางที่ประกาศในประเทศ ผู้ซื้อจ่ายที่ราคาขายออกและขายคืนได้ที่ราคารับซื้อ จุดเด่นคือขายคืนได้ที่ร้านทองทั่วประเทศ และมูลค่าไม่ขึ้นกับฐานะการเงินของผู้ให้บริการรายใด

  • ส่วนต่างราคา ซื้อแล้วขายคืนทันทีจะได้เงินน้อยกว่าที่จ่าย ราคาต้องขึ้นเกินส่วนต่างก่อนจึงจะมีกำไร (ดู ราคารับซื้อ ขายออก และส่วนต่างราคาทอง)
  • ทองรูปพรรณ มีค่ากำเหน็จที่ไม่ได้คืนเมื่อขาย และราคารับซื้อต่ำกว่าทองแท่ง จึงเหมาะกับการใช้งานมากกว่าการหวังส่วนต่างราคา (ดู ทองคำแท่ง vs ทองรูปพรรณ)
  • การเก็บรักษา ผู้ถือรับความเสี่ยงสูญหายเอง หากเช่าตู้นิรภัยก็มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม และควรเก็บใบรับประกันไว้ใช้ตอนขาย
  • ความบริสุทธิ์ นอกจาก 96.5% ยังมีทองแท่ง 99.99% ซึ่งคิดราคาต่างกัน (ดู ทอง 96.5% กับ 99.99% ต่างกันอย่างไร)

ออมทองกับร้านทอง

ออมทองคือการทยอยซื้อทองทีละน้อยผ่านร้านทองหรือแอปของร้าน ตามจำนวนเงินหรือน้ำหนักในราคาขณะนั้น ร้านบันทึกน้ำหนักสะสมไว้ในบัญชี เมื่อครบตามเงื่อนไขก็ถอนเป็นทองจริงหรือขายคืนเป็นเงินได้ ข้อดีคือเริ่มด้วยเงินไม่มาก การซื้อสม่ำเสมอช่วยเฉลี่ยต้นทุนตามเวลา และไม่ต้องเก็บทองเองระหว่างสะสม

ต้นทุนยังมีส่วนต่างราคา และบางร้านมีค่าธรรมเนียมเมื่อถอนเป็นทองจริง ส่วนความเสี่ยงหลักคือ ระหว่างสะสม ทองอยู่ในความดูแลของผู้ให้บริการ การออมทองกับร้านทองไม่ใช่หลักทรัพย์ จึงไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลแบบเดียวกับกองทุนรวม ความน่าเชื่อถือของร้านและเงื่อนไขว่าทองที่สะสมมีทองจริงรองรับหรือไม่จึงสำคัญมาก รายละเอียดอยู่ใน ออมทองคืออะไร ทำงานอย่างไร

กองทุนรวมทองคำและ ETF ทองคำ

กองทุนรวมทองคำ

ซื้อขายผ่านบริษัทจัดการกองทุนหรือตัวแทนขาย เช่น ธนาคารและแอปลงทุน ราคาซื้อขายอิง มูลค่าหน่วยลงทุน (NAV) ที่คำนวณวันละครั้ง ผู้ซื้อจึงไม่รู้ราคาแน่นอน ณ เวลาที่ส่งคำสั่ง และเมื่อขายคืนจะได้เงินภายในไม่กี่วันทำการตามที่กองทุนกำหนด

กองทุนรวมทองคำในไทยส่วนใหญ่ลงทุนต่อในกองทุนหรือ ETF ทองคำต่างประเทศที่ซื้อขายเป็นดอลลาร์ จึงต้องดู นโยบายป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน ควบคู่ไปด้วย

  • ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน (hedged) ผลตอบแทนเคลื่อนไหวใกล้ราคาทองโลกในรูปดอลลาร์ ได้รับผลจากเงินบาทน้อย แต่มีต้นทุนการป้องกัน
  • ไม่ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน (unhedged) ผลตอบแทนสะท้อนทั้งราคาทองโลกและค่าเงินบาท จึงเคลื่อนไหวใกล้เคียงราคาทองไทยมากกว่า (ดูเหตุผลใน ค่าเงินดอลลาร์และเงินบาทกับราคาทองไทย)
  • บางกองป้องกันเพียงบางส่วน หรือปรับสัดส่วนตามดุลยพินิจของผู้จัดการกองทุน

ค่าธรรมเนียมจัดการถูกหักจากทรัพย์สินของกองทุนอยู่แล้ว บางกองมีค่าธรรมเนียมขายหรือรับซื้อคืนเพิ่ม รายละเอียดอยู่ในหนังสือชี้ชวนส่วนสรุปข้อมูลสำคัญ (Fund Fact Sheet) ของแต่ละกอง กองทุนรวมอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงาน ก.ล.ต.

ETF ทองคำ

ETF (Exchange Traded Fund) คือกองทุนที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ซื้อขายผ่านบัญชีหลักทรัพย์ได้ตลอดเวลาทำการด้วยราคาตลาด ณ ขณะนั้น ต่างจากกองทุนรวมที่รอราคา NAV ท้ายวัน ETF ทองคำหลายกองถือทองคำจริงเก็บในห้องนิรภัยเพื่อให้มูลค่าเคลื่อนไหวตามราคาทอง ต้นทุนหลักคือค่านายหน้า ส่วนต่างราคาเสนอซื้อเสนอขาย และค่าใช้จ่ายของกองทุน หากเป็น ETF ในตลาดต่างประเทศ ต้องใช้บัญชีที่ซื้อขายหลักทรัพย์ต่างประเทศได้ และมีทั้งต้นทุนการแลกเงินและความเสี่ยงค่าเงิน

สัญญาซื้อขายล่วงหน้าทองคำบน TFEX

Gold Futures เป็นสัญญาที่ตกลงซื้อหรือขายทองคำในราคาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า ซื้อขายในตลาดสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (TFEX) ผ่านบัญชีซื้อขายอนุพันธ์กับบริษัทนายหน้าที่ได้รับอนุญาต

  • เลเวอเรจ วางเงินประกัน (margin) เพียงส่วนหนึ่งของมูลค่าสัญญา กำไรและขาดทุนจึงถูกขยาย
  • คิดกำไรขาดทุนทุกวัน หากเงินในบัญชีต่ำกว่าระดับที่กำหนด ต้องเติมเงินประกัน มิฉะนั้นอาจถูกปิดสถานะ
  • ทำกำไรได้ทั้งขาขึ้นและขาลง เพราะเปิดสถานะขาย (short) ได้ จึงใช้ป้องกันความเสี่ยงได้ด้วย เช่น ธุรกิจที่ถือสต็อกทอง
  • สัญญามีวันหมดอายุ ผู้ที่ต้องการถือยาวต้องปิดสัญญาเดิมแล้วเปิดสัญญาใหม่ (rollover) ซึ่งมีต้นทุนทุกครั้ง สัญญาทองคำแต่ละแบบยังต่างกันทั้งขนาด ความบริสุทธิ์ และสกุลเงินที่ใช้คิดราคา

ตัวอย่างสมมติ (ไม่ใช่ข้อกำหนดของสัญญาจริง): สัญญามูลค่า 500,000 บาท วางเงินประกัน 50,000 บาท หากราคาทองขยับสวนทางกับสถานะที่ถือ 5% จะขาดทุน 25,000 บาท หรือครึ่งหนึ่งของเงินประกัน ซึ่งการเคลื่อนไหวระดับ 5% เกิดขึ้นกับราคาทองได้ในเวลาไม่นาน

ข้อควรระวัง: การ “เทรดทอง” ผ่านแพลตฟอร์มต่างประเทศที่ไม่ได้รับอนุญาตให้บริการในไทยมีความเสี่ยงสูง หากเกิดข้อพิพาทหรือถอนเงินไม่ได้ จะขอความช่วยเหลือได้ยาก รายชื่อผู้ได้รับอนุญาตตรวจสอบได้จากสำนักงาน ก.ล.ต.

ปัจจัยที่ควรพิจารณาก่อนเลือกช่องทาง

  • เป้าหมายและระยะเวลาถือ สวมใส่ เก็บมูลค่าระยะยาว ทยอยออม หรือเก็งกำไรระยะสั้น ยิ่งถือสั้น ส่วนต่างราคาและค่าธรรมเนียมยิ่งมีผลต่อผลตอบแทน
  • การเก็บรักษา พร้อมดูแลทองจริงเองหรือไม่
  • จำนวนเงินและความสม่ำเสมอ เงินก้อนครั้งเดียวกับการทยอยรายเดือนเหมาะกับช่องทางต่างกัน
  • ความเสี่ยงที่รับได้ ช่องทางที่มีเลเวอเรจอาจขาดทุนเร็วและมากกว่าเงินที่วางไว้
  • ความเสี่ยงค่าเงิน ทองไทยและกองทุนที่ไม่ป้องกันค่าเงินได้รับผลจากเงินบาท ส่วนกองทุนที่ป้องกันค่าเงินได้รับผลนี้น้อยกว่า
  • ภาษีและค่าธรรมเนียม แต่ละช่องทางมีเงื่อนไขไม่เหมือนกัน ข้อมูลที่ถูกต้องอยู่ในเอกสารของผู้ให้บริการหรือแหล่งข้อมูลทางการ

บางคนใช้มากกว่าหนึ่งช่องทางร่วมกัน เช่น ถือทองจริงส่วนหนึ่งและลงทุนผ่านกองทุนอีกส่วนหนึ่ง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเป้าหมายและสถานการณ์ทางการเงินของแต่ละคน