เงินเฟ้อกับราคาทอง ทองป้องกันเงินเฟ้อได้จริงไหม
โดย กองบรรณาธิการ GoldPriceThailand · อัปเดต

สารบัญ
ในระยะยาวหลายสิบปี ทองคำมีประวัติรักษาอำนาจซื้อได้ดีกว่าการถือเงินสดไว้เฉย ๆ จึงถูกมองว่าเป็นเครื่องมือป้องกันเงินเฟ้อ แต่ในช่วงเวลาที่สั้นกว่านั้น ตั้งแต่หลักวันไปจนถึงหลายปี ราคาทองกับเงินเฟ้อไม่ได้ไปทางเดียวกันเสมอ สิ่งที่ขยับราคาทองในระยะสั้นคือ เงินเฟ้อจะทำให้เฟดตัดสินใจเรื่องดอกเบี้ยอย่างไร ตัวเลขเงินเฟ้อที่ออกมาสูงกว่าคาดจึงอาจทำให้ทองลงในวันประกาศ ซึ่งดูขัดกับความเชื่อทั่วไป
ทำไมคนนึกถึงทองเมื่อพูดถึงเงินเฟ้อ
เงินเฟ้อคือภาวะที่ราคาสินค้าและบริการโดยรวมสูงขึ้น เงินจำนวนเดิมจึงซื้อของได้น้อยลง
ตัวอย่างสมมติ: ถ้าเงินเฟ้อเฉลี่ยปีละ 3% ของที่วันนี้ราคา 100 บาท จะมีราคาราว 134 บาทในอีก 10 ปี หรือมองอีกด้าน เงิน 100,000 บาทที่เก็บไว้เฉย ๆ จะเหลืออำนาจซื้อเทียบเท่าราว 74,400 บาทของวันนี้
เหตุผลที่ทองถูกมองว่าป้องกันเงินเฟ้อได้
- ปริมาณเพิ่มขึ้นช้า ทองใหม่มาจากการทำเหมืองซึ่งเพิ่มปริมาณได้จำกัด ต่างจากเงินตราที่ธนาคารกลางเพิ่มปริมาณได้
- เป็นเครื่องเก็บมูลค่ามายาวนาน เมื่อผู้คนกังวลว่าเงินจะเสื่อมค่า ความต้องการถือทองจึงเพิ่มขึ้น
- ไม่ผูกกับสกุลเงินใด มูลค่าของทองไม่ได้ขึ้นกับนโยบายการเงินของประเทศใดประเทศหนึ่ง
สิ่งที่ใช้วัดว่าป้องกันเงินเฟ้อได้หรือไม่คือ ผลตอบแทนที่แท้จริง หรือผลตอบแทนหลังหักเงินเฟ้อ ตัวอย่างสมมติ: เงินฝากดอกเบี้ย 1.5% ต่อปี ขณะที่เงินเฟ้อ 3% ผลตอบแทนที่แท้จริงคือราว −1.5% หมายความว่าอำนาจซื้อลดลงแม้ยอดเงินในบัญชีจะเพิ่มขึ้น
ระยะยาวกับระยะสั้น: ทองป้องกันเงินเฟ้อได้แค่ไหน
| ช่วงเวลา | ความสัมพันธ์ระหว่างทองกับเงินเฟ้อที่มักเห็น |
|---|---|
| วันถึงสัปดาห์ | ทองตอบสนองต่อตัวเลขเงินเฟ้อที่ต่างจากคาด ผ่านความคาดหวังเรื่องดอกเบี้ย ทิศทางอาจตรงข้ามกับที่คนทั่วไปคิด |
| หลายเดือนถึงหลายปี | ขึ้นกับดอกเบี้ยที่แท้จริง ค่าเงินดอลลาร์ และความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย มากกว่าตัวเงินเฟ้อเอง ทองอาจลงทั้งที่เงินเฟ้อสูง หรือขึ้นทั้งที่เงินเฟ้อต่ำ |
| หลายสิบปี | โดยรวมราคาทองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทันหรือมากกว่าค่าครองชีพ แต่ผลลัพธ์ขึ้นกับจุดที่เริ่มซื้อมาก |
ตัวอย่างที่มักถูกยกมาคือ ราคาทองในรูปดอลลาร์ทำจุดสูงสุดในปี 1980 แล้วใช้เวลาราว 28 ปีกว่าจะกลับขึ้นไปเหนือระดับนั้นได้ ขณะที่ในช่วงเดียวกันค่าครองชีพในสหรัฐเพิ่มขึ้นมากกว่าเท่าตัว ผู้ที่ซื้อทองที่จุดสูงสุดครั้งนั้นแม้ถือต่อเนื่องเกือบ 30 ปี ราคาก็เพียงกลับมาเท่าทุนในรูปตัวเงิน ขณะที่อำนาจซื้อลดลงไปมาก บทเรียนคือ การป้องกันเงินเฟ้อของทองเป็นภาพในระยะยาวมากและไม่มีการรับประกัน ราคาที่จ่ายตอนซื้อมีผลต่อผลลัพธ์อย่างมาก
ตัวเลข CPI ส่งผลต่อราคาทองผ่านเฟด
ตัวเลขเงินเฟ้อที่ตลาดทองคำโลกจับตามากที่สุดคือ ดัชนีราคาผู้บริโภคของสหรัฐ (CPI) ซึ่งสำนักงานสถิติแรงงานสหรัฐเผยแพร่เป็นรายเดือน เวลา 8:30 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐ ตรงกับราวหนึ่งทุ่มครึ่งถึงสองทุ่มครึ่งตามเวลาไทย ตลาดดูตัวเลขหลักสองตัว
- CPI ทั่วไป (headline) รวมทุกหมวดสินค้า รวมทั้งอาหารและพลังงานซึ่งผันผวนสูง
- CPI พื้นฐาน (core) ไม่รวมอาหารและพลังงาน ใช้ดูแนวโน้มเงินเฟ้อที่ฝังตัวในระบบ
นอกจาก CPI ยังมี ดัชนีราคา PCE ซึ่งเฟดใช้เป็นตัวชี้วัดหลักสำหรับเป้าหมายเงินเฟ้อ 2% ในระยะยาว
ตัวเลขเหล่านี้สำคัญต่อทองเพราะเฟดมีหน้าที่ดูแลเสถียรภาพราคา ถ้าเงินเฟ้อสูงกว่าเป้าหมาย เฟดมีแนวโน้มคงดอกเบี้ยไว้สูงหรือขึ้นดอกเบี้ย ถ้าเงินเฟ้อชะลอลงใกล้เป้าหมาย เฟดก็มีช่องลดดอกเบี้ย ตัวเลขเงินเฟ้อแต่ละเดือนจึงเปลี่ยนความคาดหวังเรื่องดอกเบี้ย ซึ่งเป็นตัวขับราคาทองโดยตรง (กลไกนี้อธิบายไว้ใน ดอกเบี้ยและเฟดมีผลต่อราคาทองอย่างไร)
ตลาดไม่ได้ตอบสนองต่อตัวเลขเพียงลำพัง แต่เทียบกับ ค่าคาดการณ์ ของนักเศรษฐศาสตร์ที่สำรวจไว้ก่อนประกาศ CPI ที่สูงแต่ตรงกับที่คาดไว้ อาจไม่ทำให้ราคาเปลี่ยนมากนัก
ทำไม “เงินเฟ้อสูงเกินคาด” จึงทำให้ทองลงได้
ลำดับเหตุการณ์ที่มักเกิดเมื่อ CPI ออกมาสูงกว่าคาด คือ ตลาดคาดว่าเฟดจะคงดอกเบี้ยสูงนานขึ้นหรืออาจขึ้นดอกเบี้ย → ผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐปรับขึ้น → ดอลลาร์แข็งค่า → ทองถูกกดดันเพราะค่าเสียโอกาสของการถือทองสูงขึ้น ทั้งที่หัวข้อข่าวคือ “เงินเฟ้อสูง” ซึ่งฟังดูน่าจะดีต่อทอง
| CPI เทียบกับคาดการณ์ | ความคาดหวังต่อเฟด | พันธบัตรและดอลลาร์ | ทองในระยะสั้นมัก |
|---|---|---|---|
| สูงกว่าคาด | ลดดอกเบี้ยช้าลง หรืออาจขึ้นดอกเบี้ย | ผลตอบแทนพันธบัตรขึ้น ดอลลาร์แข็งค่า | ถูกกดดัน |
| ใกล้เคียงคาด | แทบไม่เปลี่ยน | เคลื่อนไหวจำกัด | เคลื่อนไหวไม่มาก |
| ต่ำกว่าคาด | ลดดอกเบี้ยได้เร็วขึ้น | ผลตอบแทนพันธบัตรลง ดอลลาร์อ่อนค่า | ได้แรงหนุน |
ข้อยกเว้นสำคัญคือ เมื่อตลาดเริ่มไม่เชื่อว่าธนาคารกลางจะคุมเงินเฟ้อได้ หรือเงินเฟ้อเร่งตัวเร็วกว่าดอกเบี้ย ดอกเบี้ยที่แท้จริงจะลดลงหรือติดลบ ในสภาพแบบนี้ทองมักขึ้นไปพร้อมกับเงินเฟ้อ จุดที่ต้องดูจึงไม่ใช่ว่าเงินเฟ้อสูงหรือต่ำเพียงอย่างเดียว แต่เป็น เงินเฟ้อเทียบกับดอกเบี้ย
เงินเฟ้อไทยกับราคาทองไทย
ตัวเลขเงินเฟ้อของไทยซึ่งกระทรวงพาณิชย์ประกาศเป็นรายเดือนแทบไม่มีผลต่อราคาทองโลก เพราะตลาดไทยมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับตลาดโลก ราคาทองไทยจึงยังขึ้นกับราคาทองโลกและค่าเงินบาทเป็นหลัก (ดู ค่าเงินดอลลาร์และเงินบาทกับราคาทองไทย)
สำหรับผู้ออมชาวไทย คำถามที่ใช้ได้จริงคือ ราคาทองในรูปเงินบาทเพิ่มขึ้นทันค่าครองชีพของไทยหรือไม่ในช่วงเวลาที่ตั้งใจถือ ข้อสังเกตประกอบมีดังนี้
- ทองไม่มีดอกเบี้ยหรือเงินปันผล ผลตอบแทนทั้งหมดมาจากราคาที่เปลี่ยนไป
- ต้นทุนการซื้อขายลดผลตอบแทนที่แท้จริง ทั้งส่วนต่างราคาซื้อขาย และ ค่ากำเหน็จ หากเป็นทองรูปพรรณ ยิ่งถือสั้น ต้นทุนเหล่านี้ยิ่งมีน้ำหนัก
- ทองขึ้นลงด้วยปัจจัยที่ต่างจากเงินฝากและหุ้น จึงช่วยกระจายความเสี่ยงได้ แต่การถือทองเพียงอย่างเดียวก็มีความเสี่ยงจากความผันผวนของราคา
ข้อมูลราคาในอดีตสำหรับประกอบการพิจารณาดูได้ที่ สถิติราคาทอง
สรุป
- ในระยะยาวมาก ทองมีแนวโน้มรักษาอำนาจซื้อได้ แต่ไม่มีการรับประกัน และขึ้นกับราคาที่ซื้อ
- ในระยะสั้น ทองตอบสนองต่อสิ่งที่เงินเฟ้อบอกเกี่ยวกับดอกเบี้ย มากกว่าตัวเงินเฟ้อเอง
- CPI สหรัฐที่สูงกว่าคาดมักกดดันทองในระยะสั้น CPI ที่ต่ำกว่าคาดมักหนุนทอง
- ตัวที่สำคัญคือเงินเฟ้อเทียบกับดอกเบี้ย หรือดอกเบี้ยที่แท้จริง