ข้ามไปเนื้อหาหลัก

เงินเฟ้อกับราคาทอง ทองป้องกันเงินเฟ้อได้จริงไหม

โดย กองบรรณาธิการ GoldPriceThailand · อัปเดต

ตะกร้าสินค้ามีป้ายราคาเปล่าและแหวนทองวางอยู่ข้างๆ
สารบัญ
  1. ทำไมคนนึกถึงทองเมื่อพูดถึงเงินเฟ้อ
  2. ระยะยาวกับระยะสั้น: ทองป้องกันเงินเฟ้อได้แค่ไหน
  3. ตัวเลข CPI ส่งผลต่อราคาทองผ่านเฟด
  4. ทำไม “เงินเฟ้อสูงเกินคาด” จึงทำให้ทองลงได้
  5. เงินเฟ้อไทยกับราคาทองไทย
  6. สรุป

ในระยะยาวหลายสิบปี ทองคำมีประวัติรักษาอำนาจซื้อได้ดีกว่าการถือเงินสดไว้เฉย ๆ จึงถูกมองว่าเป็นเครื่องมือป้องกันเงินเฟ้อ แต่ในช่วงเวลาที่สั้นกว่านั้น ตั้งแต่หลักวันไปจนถึงหลายปี ราคาทองกับเงินเฟ้อไม่ได้ไปทางเดียวกันเสมอ สิ่งที่ขยับราคาทองในระยะสั้นคือ เงินเฟ้อจะทำให้เฟดตัดสินใจเรื่องดอกเบี้ยอย่างไร ตัวเลขเงินเฟ้อที่ออกมาสูงกว่าคาดจึงอาจทำให้ทองลงในวันประกาศ ซึ่งดูขัดกับความเชื่อทั่วไป

ทำไมคนนึกถึงทองเมื่อพูดถึงเงินเฟ้อ

เงินเฟ้อคือภาวะที่ราคาสินค้าและบริการโดยรวมสูงขึ้น เงินจำนวนเดิมจึงซื้อของได้น้อยลง

ตัวอย่างสมมติ: ถ้าเงินเฟ้อเฉลี่ยปีละ 3% ของที่วันนี้ราคา 100 บาท จะมีราคาราว 134 บาทในอีก 10 ปี หรือมองอีกด้าน เงิน 100,000 บาทที่เก็บไว้เฉย ๆ จะเหลืออำนาจซื้อเทียบเท่าราว 74,400 บาทของวันนี้

เหตุผลที่ทองถูกมองว่าป้องกันเงินเฟ้อได้

  • ปริมาณเพิ่มขึ้นช้า ทองใหม่มาจากการทำเหมืองซึ่งเพิ่มปริมาณได้จำกัด ต่างจากเงินตราที่ธนาคารกลางเพิ่มปริมาณได้
  • เป็นเครื่องเก็บมูลค่ามายาวนาน เมื่อผู้คนกังวลว่าเงินจะเสื่อมค่า ความต้องการถือทองจึงเพิ่มขึ้น
  • ไม่ผูกกับสกุลเงินใด มูลค่าของทองไม่ได้ขึ้นกับนโยบายการเงินของประเทศใดประเทศหนึ่ง

สิ่งที่ใช้วัดว่าป้องกันเงินเฟ้อได้หรือไม่คือ ผลตอบแทนที่แท้จริง หรือผลตอบแทนหลังหักเงินเฟ้อ ตัวอย่างสมมติ: เงินฝากดอกเบี้ย 1.5% ต่อปี ขณะที่เงินเฟ้อ 3% ผลตอบแทนที่แท้จริงคือราว −1.5% หมายความว่าอำนาจซื้อลดลงแม้ยอดเงินในบัญชีจะเพิ่มขึ้น

ระยะยาวกับระยะสั้น: ทองป้องกันเงินเฟ้อได้แค่ไหน

ช่วงเวลา ความสัมพันธ์ระหว่างทองกับเงินเฟ้อที่มักเห็น
วันถึงสัปดาห์ ทองตอบสนองต่อตัวเลขเงินเฟ้อที่ต่างจากคาด ผ่านความคาดหวังเรื่องดอกเบี้ย ทิศทางอาจตรงข้ามกับที่คนทั่วไปคิด
หลายเดือนถึงหลายปี ขึ้นกับดอกเบี้ยที่แท้จริง ค่าเงินดอลลาร์ และความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย มากกว่าตัวเงินเฟ้อเอง ทองอาจลงทั้งที่เงินเฟ้อสูง หรือขึ้นทั้งที่เงินเฟ้อต่ำ
หลายสิบปี โดยรวมราคาทองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทันหรือมากกว่าค่าครองชีพ แต่ผลลัพธ์ขึ้นกับจุดที่เริ่มซื้อมาก

ตัวอย่างที่มักถูกยกมาคือ ราคาทองในรูปดอลลาร์ทำจุดสูงสุดในปี 1980 แล้วใช้เวลาราว 28 ปีกว่าจะกลับขึ้นไปเหนือระดับนั้นได้ ขณะที่ในช่วงเดียวกันค่าครองชีพในสหรัฐเพิ่มขึ้นมากกว่าเท่าตัว ผู้ที่ซื้อทองที่จุดสูงสุดครั้งนั้นแม้ถือต่อเนื่องเกือบ 30 ปี ราคาก็เพียงกลับมาเท่าทุนในรูปตัวเงิน ขณะที่อำนาจซื้อลดลงไปมาก บทเรียนคือ การป้องกันเงินเฟ้อของทองเป็นภาพในระยะยาวมากและไม่มีการรับประกัน ราคาที่จ่ายตอนซื้อมีผลต่อผลลัพธ์อย่างมาก

ตัวเลข CPI ส่งผลต่อราคาทองผ่านเฟด

ตัวเลขเงินเฟ้อที่ตลาดทองคำโลกจับตามากที่สุดคือ ดัชนีราคาผู้บริโภคของสหรัฐ (CPI) ซึ่งสำนักงานสถิติแรงงานสหรัฐเผยแพร่เป็นรายเดือน เวลา 8:30 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐ ตรงกับราวหนึ่งทุ่มครึ่งถึงสองทุ่มครึ่งตามเวลาไทย ตลาดดูตัวเลขหลักสองตัว

  • CPI ทั่วไป (headline) รวมทุกหมวดสินค้า รวมทั้งอาหารและพลังงานซึ่งผันผวนสูง
  • CPI พื้นฐาน (core) ไม่รวมอาหารและพลังงาน ใช้ดูแนวโน้มเงินเฟ้อที่ฝังตัวในระบบ

นอกจาก CPI ยังมี ดัชนีราคา PCE ซึ่งเฟดใช้เป็นตัวชี้วัดหลักสำหรับเป้าหมายเงินเฟ้อ 2% ในระยะยาว

ตัวเลขเหล่านี้สำคัญต่อทองเพราะเฟดมีหน้าที่ดูแลเสถียรภาพราคา ถ้าเงินเฟ้อสูงกว่าเป้าหมาย เฟดมีแนวโน้มคงดอกเบี้ยไว้สูงหรือขึ้นดอกเบี้ย ถ้าเงินเฟ้อชะลอลงใกล้เป้าหมาย เฟดก็มีช่องลดดอกเบี้ย ตัวเลขเงินเฟ้อแต่ละเดือนจึงเปลี่ยนความคาดหวังเรื่องดอกเบี้ย ซึ่งเป็นตัวขับราคาทองโดยตรง (กลไกนี้อธิบายไว้ใน ดอกเบี้ยและเฟดมีผลต่อราคาทองอย่างไร)

ตลาดไม่ได้ตอบสนองต่อตัวเลขเพียงลำพัง แต่เทียบกับ ค่าคาดการณ์ ของนักเศรษฐศาสตร์ที่สำรวจไว้ก่อนประกาศ CPI ที่สูงแต่ตรงกับที่คาดไว้ อาจไม่ทำให้ราคาเปลี่ยนมากนัก

ทำไม “เงินเฟ้อสูงเกินคาด” จึงทำให้ทองลงได้

ลำดับเหตุการณ์ที่มักเกิดเมื่อ CPI ออกมาสูงกว่าคาด คือ ตลาดคาดว่าเฟดจะคงดอกเบี้ยสูงนานขึ้นหรืออาจขึ้นดอกเบี้ย → ผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐปรับขึ้น → ดอลลาร์แข็งค่า → ทองถูกกดดันเพราะค่าเสียโอกาสของการถือทองสูงขึ้น ทั้งที่หัวข้อข่าวคือ “เงินเฟ้อสูง” ซึ่งฟังดูน่าจะดีต่อทอง

CPI เทียบกับคาดการณ์ ความคาดหวังต่อเฟด พันธบัตรและดอลลาร์ ทองในระยะสั้นมัก
สูงกว่าคาด ลดดอกเบี้ยช้าลง หรืออาจขึ้นดอกเบี้ย ผลตอบแทนพันธบัตรขึ้น ดอลลาร์แข็งค่า ถูกกดดัน
ใกล้เคียงคาด แทบไม่เปลี่ยน เคลื่อนไหวจำกัด เคลื่อนไหวไม่มาก
ต่ำกว่าคาด ลดดอกเบี้ยได้เร็วขึ้น ผลตอบแทนพันธบัตรลง ดอลลาร์อ่อนค่า ได้แรงหนุน

ข้อยกเว้นสำคัญคือ เมื่อตลาดเริ่มไม่เชื่อว่าธนาคารกลางจะคุมเงินเฟ้อได้ หรือเงินเฟ้อเร่งตัวเร็วกว่าดอกเบี้ย ดอกเบี้ยที่แท้จริงจะลดลงหรือติดลบ ในสภาพแบบนี้ทองมักขึ้นไปพร้อมกับเงินเฟ้อ จุดที่ต้องดูจึงไม่ใช่ว่าเงินเฟ้อสูงหรือต่ำเพียงอย่างเดียว แต่เป็น เงินเฟ้อเทียบกับดอกเบี้ย

เงินเฟ้อไทยกับราคาทองไทย

ตัวเลขเงินเฟ้อของไทยซึ่งกระทรวงพาณิชย์ประกาศเป็นรายเดือนแทบไม่มีผลต่อราคาทองโลก เพราะตลาดไทยมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับตลาดโลก ราคาทองไทยจึงยังขึ้นกับราคาทองโลกและค่าเงินบาทเป็นหลัก (ดู ค่าเงินดอลลาร์และเงินบาทกับราคาทองไทย)

สำหรับผู้ออมชาวไทย คำถามที่ใช้ได้จริงคือ ราคาทองในรูปเงินบาทเพิ่มขึ้นทันค่าครองชีพของไทยหรือไม่ในช่วงเวลาที่ตั้งใจถือ ข้อสังเกตประกอบมีดังนี้

  • ทองไม่มีดอกเบี้ยหรือเงินปันผล ผลตอบแทนทั้งหมดมาจากราคาที่เปลี่ยนไป
  • ต้นทุนการซื้อขายลดผลตอบแทนที่แท้จริง ทั้งส่วนต่างราคาซื้อขาย และ ค่ากำเหน็จ หากเป็นทองรูปพรรณ ยิ่งถือสั้น ต้นทุนเหล่านี้ยิ่งมีน้ำหนัก
  • ทองขึ้นลงด้วยปัจจัยที่ต่างจากเงินฝากและหุ้น จึงช่วยกระจายความเสี่ยงได้ แต่การถือทองเพียงอย่างเดียวก็มีความเสี่ยงจากความผันผวนของราคา

ข้อมูลราคาในอดีตสำหรับประกอบการพิจารณาดูได้ที่ สถิติราคาทอง

สรุป

  • ในระยะยาวมาก ทองมีแนวโน้มรักษาอำนาจซื้อได้ แต่ไม่มีการรับประกัน และขึ้นกับราคาที่ซื้อ
  • ในระยะสั้น ทองตอบสนองต่อสิ่งที่เงินเฟ้อบอกเกี่ยวกับดอกเบี้ย มากกว่าตัวเงินเฟ้อเอง
  • CPI สหรัฐที่สูงกว่าคาดมักกดดันทองในระยะสั้น CPI ที่ต่ำกว่าคาดมักหนุนทอง
  • ตัวที่สำคัญคือเงินเฟ้อเทียบกับดอกเบี้ย หรือดอกเบี้ยที่แท้จริง