ค่าเงินดอลลาร์และเงินบาทกับราคาทองไทย
โดย กองบรรณาธิการ GoldPriceThailand · อัปเดต

สารบัญ
ราคาทองไทยขึ้นอยู่กับตัวแปรสองตัวพร้อมกัน คือ ราคาทองคำโลก ซึ่งตั้งราคาเป็นดอลลาร์สหรัฐ และ อัตราแลกเปลี่ยนบาทต่อดอลลาร์ ค่าเงินดอลลาร์จึงส่งผลต่อราคาทองไทยสองชั้น ชั้นแรก ดอลลาร์ที่แข็งค่ามักกดดันราคาทองโลก ชั้นที่สอง เงินบาทที่อ่อนค่าทำให้ราคาทองในรูปเงินบาทสูงขึ้นแม้ราคาทองโลกไม่เปลี่ยน สองชั้นนี้มักดึงไปคนละทาง ราคาทองไทยจึงบางวันขยับน้อยกว่าหรือมากกว่าราคาทองโลกอย่างเห็นได้ชัด
ทองคำตั้งราคาเป็นดอลลาร์: ผลชั้นแรก
ตลาดทองคำโลกซื้อขายเป็น ดอลลาร์สหรัฐต่อทรอยออนซ์ (1 ทรอยออนซ์ = 31.1035 กรัม) ราคานี้เรียกกันว่า Gold Spot ดูได้ที่หน้า ราคาทองโลก
เมื่อดอลลาร์แข็งค่าเทียบกับสกุลเงินอื่น ทองคำจะแพงขึ้นในสายตาผู้ซื้อที่ใช้ยูโร เยน หยวน รูปี หรือเงินบาท แม้ราคาเป็นดอลลาร์ยังเท่าเดิม ความต้องการซื้อจากนอกสหรัฐจึงมีแนวโน้มชะลอลง ในทางกลับกัน เมื่อดอลลาร์อ่อนค่า ทองจะถูกลงสำหรับผู้ซื้อสกุลอื่นและมักมีแรงซื้อเพิ่ม
อีกเหตุผลคือ ดอลลาร์กับทองมักถูกขับเคลื่อนด้วยปัจจัยเดียวกัน โดยเฉพาะดอกเบี้ยสหรัฐ ดอกเบี้ยที่สูงขึ้นทำให้สินทรัพย์สกุลดอลลาร์น่าถือขึ้น และทำให้การถือทองซึ่งไม่มีดอกเบี้ยเสียโอกาสมากขึ้น (อ่านกลไกนี้ใน ดอกเบี้ยและเฟดมีผลต่อราคาทองอย่างไร)
ตัวที่นิยมใช้วัดความแข็งค่าของดอลลาร์โดยรวมคือ ดัชนีดอลลาร์ (Dollar Index) ซึ่งเทียบดอลลาร์กับสกุลเงินหลัก 6 สกุล ในหลายช่วงเวลาดัชนีนี้กับราคาทองเคลื่อนไหวสวนทางกัน แต่ไม่ใช่ทุกครั้ง ในช่วงวิกฤตที่ผู้ลงทุนต้องการความปลอดภัย ทั้งดอลลาร์และทองอาจขึ้นพร้อมกันได้
เงินบาท: ผลชั้นที่สองที่เห็นในราคาหน้าร้าน
แม้ราคาทองโลกจะนิ่ง ราคาทองไทยก็ยังเปลี่ยนได้ เพราะต้องแปลงราคาดอลลาร์เป็นเงินบาท
- เงินบาทอ่อนค่า คือต้องใช้เงินบาทมากขึ้นเพื่อแลก 1 ดอลลาร์ เช่น จาก 33 เป็น 34 บาท ราคาทองไทยจะ สูงขึ้น
- เงินบาทแข็งค่า คือใช้เงินบาทน้อยลง เช่น จาก 33 เป็น 32 บาท ราคาทองไทยจะ ลดลง
สูตรประมาณราคาทองคำแท่ง 96.5% ต่อน้ำหนัก 1 บาท (ที่มาอยู่ใน ราคาทองไทยกำหนดอย่างไร) คือ
ราคาทองแท่งต่อบาท ≈ Gold Spot × (บาทต่อดอลลาร์) × 0.473
ตัวเลข 0.473 มาจากน้ำหนักทองแท่ง 1 บาท 15.244 กรัม คูณความบริสุทธิ์ 0.965 แล้วหารด้วย 31.1035 กรัมต่อทรอยออนซ์
ตัวอย่างสมมติ: Gold Spot 3,000 ดอลลาร์ และค่าเงิน 33 บาทต่อดอลลาร์ ราคาประมาณ 3,000 × 33 × 0.473 = 46,827 บาท ถ้าทองโลกยังอยู่ที่ 3,000 ดอลลาร์ แต่เงินบาทอ่อนค่าเป็น 34 บาท ราคาจะเป็น 48,246 บาท เพิ่มขึ้น 1,419 บาท หรือราว 3% ทั้งที่ทองโลกไม่ได้ขยับเลย
จากตัวอย่างเดียวกัน จะเห็นความไวของราคาโดยประมาณ
- ค่าเงินเปลี่ยน 1 บาทต่อดอลลาร์ (ที่ Gold Spot 3,000) → ราคาทองแท่งเปลี่ยนราว 1,419 บาท
- Gold Spot เปลี่ยน 10 ดอลลาร์ (ที่ 33 บาทต่อดอลลาร์) → ราคาทองแท่งเปลี่ยนราว 156 บาท
ตัวเลขเหล่านี้ขึ้นกับระดับราคา ยิ่งราคาทองโลกสูง ผลของค่าเงินบาทต่อราคาทองไทยในหน่วยบาทก็ยิ่งมาก
ตัวอย่างคำนวณ: เมื่อทองโลกกับเงินบาทหักล้างกัน
ตารางนี้เป็นตัวอย่างสมมติทั้งหมด เริ่มจาก Gold Spot 3,000 ดอลลาร์ และ 33 บาทต่อดอลลาร์
| กรณี | Gold Spot (ดอลลาร์) | บาทต่อดอลลาร์ | ราคาโดยประมาณ (บาท) | เทียบจุดเริ่มต้น |
|---|---|---|---|---|
| จุดเริ่มต้น | 3,000 | 33.00 | 46,827 | – |
| ทองโลกนิ่ง บาทอ่อน | 3,000 | 34.00 | 48,246 | +1,419 |
| ทองโลกนิ่ง บาทแข็ง | 3,000 | 32.00 | 45,408 | −1,419 |
| ทองโลกขึ้น บาทแข็ง | 3,100 | 32.00 | 46,922 | +95 |
| ทองโลกลง บาทอ่อน | 2,950 | 33.50 | 46,744 | −83 |
| ทองโลกขึ้น บาทอ่อน | 3,100 | 34.00 | 49,854 | +3,027 |
| ทองโลกลง บาทแข็ง | 2,900 | 32.00 | 43,894 | −2,933 |
สองกรณีกลางตารางคือสถานการณ์ที่คนไทยมักสงสัย ข่าวบอกว่าทองโลกขึ้นถึง 100 ดอลลาร์ แต่ราคาทองไทยแทบไม่เปลี่ยน เพราะเงินบาทแข็งค่าขึ้น 1 บาทในช่วงเดียวกัน หรือข่าวบอกว่าทองโลกลง แต่ราคาทองไทยลดลงเพียงเล็กน้อย เพราะเงินบาทอ่อนค่าชดเชย ส่วนสองแถวล่างคือกรณีที่สองปัจจัยไปทางเดียวกัน ราคาทองไทยจึงเปลี่ยนแรงกว่าทองโลก
หลักจำคร่าว ๆ คือ เปอร์เซ็นต์ที่ราคาทองไทยเปลี่ยน ≈ เปอร์เซ็นต์ที่ทองโลกเปลี่ยน + เปอร์เซ็นต์ที่ค่าเงินบาทต่อดอลลาร์เปลี่ยน เช่น ทองโลกขึ้นจาก 3,000 เป็น 3,100 ดอลลาร์ (ราว 3.3%) และค่าเงินจาก 33 เป็น 34 บาทต่อดอลลาร์ (ราว 3.0%) ผลรวมราว 6.4% ใกล้กับผลจริงในตารางที่ราว 6.5%
ราคาที่ประกาศจริงอาจต่างจากสูตรเล็กน้อย เพราะมีส่วนต่างตามอุปสงค์อุปทานในประเทศ และราคาถูกปรับเป็นขั้น ไม่ได้เปลี่ยนตามทุกการขยับเล็ก ๆ ของตลาดโลก
อะไรทำให้ดอลลาร์และเงินบาทเคลื่อนไหว
ปัจจัยหลักที่มีผลต่อดอลลาร์
- ทิศทางดอกเบี้ยของเฟดและความคาดหวังของตลาด
- ตัวเลขเศรษฐกิจสหรัฐ เช่น การจ้างงานและเงินเฟ้อ
- บรรยากาศการลงทุนโลก ในช่วงตื่นตระหนกผู้ลงทุนจำนวนมากถือดอลลาร์เป็นที่พักเงิน
ปัจจัยหลักที่มีผลต่อเงินบาท
- ส่วนต่างดอกเบี้ยระหว่างไทยกับสหรัฐ
- เงินทุนต่างชาติที่ไหลเข้าออกตลาดหุ้นและตลาดพันธบัตรไทย
- รายได้จากการส่งออกและการท่องเที่ยว
- มุมมองของผู้ลงทุนต่อเศรษฐกิจไทยและภูมิภาค
- ในบางช่วง การซื้อขายทองกับต่างประเทศของไทยเองก็มีส่วน เพราะการนำเข้าและส่งออกทองต้องแลกเปลี่ยนเงินบาทกับดอลลาร์
แบบแผนที่เห็นบ่อย (แต่ไม่เสมอไป) คือ เมื่อดอลลาร์แข็งค่าทั่วโลก เงินบาทมักอ่อนค่าลงด้วย ช่วงที่ทองโลกถูกกดดันจากดอลลาร์ ราคาทองไทยจึงมักลดลงน้อยกว่าทองโลกในเชิงเปอร์เซ็นต์ และเมื่อดอลลาร์อ่อนค่าทั่วโลก เงินบาทมักแข็งค่า ราคาทองไทยจึงมักขึ้นน้อยกว่าทองโลก
ใช้ความรู้นี้อ่านราคาทองไทยอย่างไร
- แยกที่มาของการเปลี่ยนแปลง เมื่อราคาทองไทยขยับ ลองดูราคาทองโลกประกอบ ถ้าทองโลกนิ่งแต่ราคาในประเทศเปลี่ยน สาเหตุหลักมักอยู่ที่ค่าเงินบาท
- ระวังการเปรียบเทียบข้ามช่วงเวลา ราคาทองไทยทำสถิติสูงสุดใหม่ไม่ได้แปลว่าทองโลกทำสถิติด้วย และกลับกัน เพราะค่าเงินบาทแต่ละช่วงไม่เท่ากัน ดูข้อมูลประกอบได้ที่ ราคาทองย้อนหลัง
- เข้าใจความเสี่ยงสองชั้น ผู้ที่ถือทองในรูปเงินบาทรับทั้งความผันผวนของราคาทองโลกและค่าเงิน ในแง่หนึ่งช่วยรองรับช่วงที่เงินบาทอ่อนค่า เพราะราคาทองในมือสูงขึ้นตาม แต่ในช่วงที่บาทแข็งค่า ราคาทองไทยอาจไม่ขึ้นตามทองโลก
สรุป
- ดอลลาร์แข็งค่ามักกดดันราคาทองโลก แต่ในช่วงวิกฤตทั้งสองอาจขึ้นพร้อมกัน
- เงินบาทอ่อนค่าทำให้ราคาทองไทยสูงขึ้น เงินบาทแข็งค่าทำให้ลดลง แม้ทองโลกไม่เปลี่ยน
- เมื่อสองปัจจัยไปคนละทาง ราคาทองไทยอาจแทบไม่ขยับ เมื่อไปทางเดียวกัน ราคาจะเปลี่ยนแรงกว่าทองโลก
- เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของราคาทองไทยประมาณได้จากผลรวมของเปอร์เซ็นต์ทองโลกกับค่าเงิน